Hür Gazete
Hür Gazete
  • CAMİLERDEN KOMŞU ZİYARETİ YAPMAYIN ANONSLARI
    CAMİLERDEN KOMŞU ZİYARETİ YAPMAYIN ANONSLARI
  • ‘günlere ara verin!’
    ‘günlere ara verin!’
  • buzağı yetiştiricilerine 7 milyon 353 bin TL destek
    buzağı yetiştiricilerine 7 milyon 353 bin TL destek
  • Başkan Becan:’’ Tüm vatandaşlarımızı virüsten korunmak için kurallara titizlikle uymaya çağırıyoruz’’
    Başkan Becan:’’ Tüm vatandaşlarımızı virüsten korunmak için kurallara titizlikle uymaya çağırıyoruz’’
  • Bilgin: “Uzunköprü’müzü daha yaşanabilir kent yapmak, gelecek kuşaklara daha güzel bir Uzunköprü bırakmak için var gücümüzle çalışıyoruz.
    Bilgin: “Uzunköprü’müzü daha yaşanabilir kent yapmak, gelecek kuşaklara daha güzel bir Uzunköprü bırakmak için var gücümüzle çalışıyoruz.
  • DOĞAL GAZ DÖŞEMESİ YAPILIRKEN ÇATI TUTUŞTU
    DOĞAL GAZ DÖŞEMESİ YAPILIRKEN ÇATI TUTUŞTU
  • ESNAF CAN DERDİNDE AKP FIRSAT PEŞİNDE
    ESNAF CAN DERDİNDE AKP FIRSAT PEŞİNDE
  • ASLAN PAYI UZUNKÖPRÜ’NÜN!
    ASLAN PAYI UZUNKÖPRÜ’NÜN!
  • DEMOKRASİ İLKOKULUNDAN YENİ BİR BAŞARI DAHA
    DEMOKRASİ İLKOKULUNDAN YENİ BİR BAŞARI DAHA
  • TYBB EDİRNE ŞUBE BAŞKANI ERDOĞAN DEMİR’DEN ÇAĞRI…
    TYBB EDİRNE ŞUBE BAŞKANI ERDOĞAN DEMİR’DEN ÇAĞRI…
Hür Gazete
GÖMLEK DEĞİŞTİRME ZAMANI
GÖMLEK DEĞİŞTİRME ZAMANI

Kitapları çok severim, hele ki...

CAMİLERDEN KOMŞU ZİYARETİ YAPMAYIN ANONSLARI
CAMİLERDEN KOMŞU ZİYARETİ YAPMAYIN ANONSLARI

CAMİLERDEN KOMŞU ZİYARETİ YAPMAYIN ANONSLARI...

‘günlere ara verin!’
‘günlere ara verin!’

Edirne Valisi Ekrem Canalp, son...

buzağı yetiştiricilerine 7 milyon 353 bin TL destek
buzağı yetiştiricilerine 7 milyon 353 bin TL destek

AK Parti Edirne Milletvekili Fatma...

SELİM BEKAR YAZDI:YETER ARTIK YETER
SELİM BEKAR YAZDI:YETER ARTIK YETER

Sevgili Okurlarım,  Hayatıma farkındalık katan,...

SERDAR MANGA YAZDI:REFORMIST PİYASA YAPICILIK
SERDAR MANGA YAZDI:REFORMIST PİYASA YAPICILIK

19/11 Perşembe günü TCMB maalesef...

Müfit Demirkol Yazdı:AMERİKAN     POLİTİKASI
Müfit Demirkol Yazdı:AMERİKAN POLİTİKASI

Ekonomisi sadece savaş malzemelerinin satılarak...

DENİZ KİTE YAZDI:AKP İLE EKONOMİK ÇÖKÜŞÜN KISA ÖZETİ
DENİZ KİTE YAZDI:AKP İLE EKONOMİK ÇÖKÜŞÜN KISA ÖZETİ

Koalisyon ve dengesizliklerden sonra seçilerek...

GÖMLEK DEĞİŞTİRME ZAMANI
GÖMLEK DEĞİŞTİRME ZAMANI

Kitapları çok severim, hele ki...

SON DAKİKA SON DAKİKA UZUNKÖPRÜ’DE İLK VAKA TESPİT EDİLDİ
SON DAKİKA SON DAKİKA UZUNKÖPRÜ’DE İLK VAKA TESPİT EDİLDİ

Uzunköprü Devlet hastanesi tarafından koronavirüs...

EDİRNE ALARM VERİYOR
EDİRNE ALARM VERİYOR

Sağlık Bakanlığı tarafından geliştirilen ‘Hayat...

TARİH TAŞ KÖPRÜ’DE KAZA ,İKİ YARALI
TARİH TAŞ KÖPRÜ’DE KAZA ,İKİ YARALI

Kaza 17.12.2017 Pazar günü saat...

UZUNKÖPRÜ YENİ ÇEVRE YOLUNDA ÖLÜMLÜ TRAFİK KAZASI
UZUNKÖPRÜ YENİ ÇEVRE YOLUNDA ÖLÜMLÜ TRAFİK KAZASI

Hür Gazete Haber merkezinin edindiği...

AZMİN ZAFERİ
AZMİN ZAFERİ

Yağmurca Köyü nüfusuna kayıtlı olan...

“Dünyayı izliyor, Türkiye’yi anlatıyoruz”
“Dünyayı izliyor, Türkiye’yi anlatıyoruz”

1862 yılında Matbuat Müdürlüğü olarak...

DÜŞÜK DOLAR İYİ EKONOMİ DEMEK Mİ?
Serdar MANGA Serdar MANGA esnaf-4@hotmail.com

Kısa ve net HAYIR. Birde şöyle soralım kendi parası dolardan daha değerli olan yada bizdeki gibi arşa tırmanmayan ülkelerin ekonomileri bizden dahamı iyidir? O da HAYIR.
Evet; 50 devletten mütevekkil ABD’nin; 1913’te kurulan 100% özel/sivil merkezi bankalar sistemi FED’ce kontrol edilen doların 2.Dünya Savaşı yıkımını fırsata çevirdiği ve doları dünya paralarının rezerv karşılığı yaptığı doğrudur. Evet, dolar harici 5 para biriminin ortak karşılığı olan IMF “parası” SDR’ın doları regüle ettiği de doğrudur. Ama TL’nin dolar yada SDR karşısında yüksek olması, Türkiye ekonomisi iyidir anlamına asla gelmez, gelemez.Kaldıki dolar gider molar gelir; hatta gelmek üzeredir.
TL ihracata avantaj oda ekonomiye ivme verir ama diğer tarafta ihracatın yarısı ithal malzemelerden oluşur ki doların yüksek olması da bu ivmeyi düşürür gibi basit değildir bunun açıklaması. Üretim ve yerel faiz dengesinin dünya faiz sistemindeki derecesi ile belki özetlemek mümkündür bunu ancak.
Diğer yanda doları düşürmek çok kolaydır. Çok yöntemi var. Mesela TCMB bugün piyasadaki TL sirkulasyonunu sadece % 12,3 oranında arttırsa 8-TL ye yaklaşan doların değeri bir anda 6,5 TL ye iner. İner inmesinede bu seferde “milletin rant” iştahı bankalarca hemen yerini yüksek faize bırakır; oda kendini bir anda aylık % 10’larda bulur. Peki banka rantçı vatandaşın TL mevduatına %10 faiz vermesi için bu sefer kredi faizlerini en az 50% arttırmak zorunda kalmayacakmı? Bir kere yüksek kredi faiziyle üretim olmaz; üretim olmadığında birde faizler yüksekse bunun adı enflasyondur. Rantçı kafa ne güzel yüksek faiz alıyorum der ama enflasyon elindekini siler süpürür.
Doların TL karşısında yüksek olmasının makro bağlamda yarattığı en önemli sorun dolar cinsinden olan borçlardaki batma riskidir. Bu riski dengeleyense dolar borcunun mutlaka riskinden daha yüksek değer kazandıracak üretim için harcanmasıdır. Kaldıki diğer para birimlerinin dolar karşısındaki değerini fiyatlayan sistemin en önemli donesi yine dolar borçları ve üretim arasındaki dengedir.
Bu sarmalı başımıza Kırım savaşından sonra borçlanan Osmanlı ekonomisinin açtığı malumunuzdur. Gelin bunu TL’nin tarihinide içerecek şekilde özetleyelim ne dersiniz?
Önce lira’nın Romalıların bronzu tartmakta kullandıkları ağırlık ölçüsü livreden geldiğini yazarak başlayalım. Öncesi herkesin rahatlıkla üretebildiği akçe. Devlet bakıyor camiden çıkan herkes kalpazanlık peşinde; 1843 yılında kayme adını verdiği banknotu basıyor. Aslında devletin borçlanma senedi bu. Abdülmecit bakıyorki millet hunkar munkar dinlemiyor ve kaymelere rağbet ederek parasını devlete vermek istemiyor; kalpazanlığa devam ediyor; 1854’te altından tuğralı paralar basmaya başlıyor. Hani bildiğiniz şu sarı liralar. İyi güzelde altın nasıl fiyatlanır bilmiyorki sarayı hümayun. Bilen kurnazlar ucuz lirayı eritip Yahudilere pahalı maden olarak satıyor. Saray ne oluyor falan derken savaş ekonomisini öneren bu eritici uyanıkları dinleyip Kırım Savaşına atlıyor paldır küldür. Savaş ertesi kasa boşalıncada kendi parasını eritip altın zengini olan gürühtan sahibi oldukları Osmanlı Bankası sarı lira basacak şartıyla borç alıyor. Banka altını saraya veriyor, sarayda bankaya bunları verip karşılığında bildiğiniz TL banknot alıyor. Tevellüt 1863. Ve bu “ihanet” döngüsüyle Osmanlı senyoraj dediğimiz gelirden oluyor. Yetmiyor tüm banknotlar üretime değil saraylara, hamamlara, yollara yatırılıyor. 1931’de TCMB kuruluyor ve tüm imtiyazı kendisinde olmak kaydıyla 1927’de TC’nin ilk banknotunu basıyor. Altın yok, gümüş yok, senyoraj yok peki ne karşılığında? Üretim ve üretimle fiyatladığı faiz politikası. Bu basit kural terk edilmeye başlandıktan itibaren TL nerelere geldi hepimiz hatırlıyoruzdur. 2001 krizi TR’de değil ABD’de yaşandı ve FED’in faiz/rezerv daraltım stratejisi aslında Türkiye’ye yaradı. Yükselen dolara karşı faizleri yükselterek ikraz sermayesi çekme avantajını yakaladı. Türev finans sistemlerine vakıf vatansever teknokrasi bu muazzam likidite Osmanlı ve Özal dönemlerinde olduğu gibi üretim yerine şaşaaya gitmesin diye 2011 yılına kadar geçerli 2 aşamalı 5 yıllık kalkınma planlamasınıda yaptı. Planın disiplinle uygulanması için gereken tek hükümet şartıda oturunca TC dolara molara bakmadan tarihinin belkide en istikrarlı ekonomisini yürüttü. Ne zamanki o programın süresi doldu ve otomatik pilottan çıktı, yine başa döndük.
Velasılı demek istediğim şu aslında: TL’nin değeri değildir mesele. Önemli olan kaynakların üretime aktarılması, faizlerin üretim rasyolarıyla belirlenmesi ve ekonominin kurnaz rantçılara değil ahlaklı tüccarlara hizmet etmesidir.


Serdar MANGA » Yazarın Diğer Yazıları

Yoruma Kapalıdır..


Yukarı Geri Ana Sayfa
%d blogcu bunu beğendi: